Originally published by Viking Penguin, 2014.

#1 New York Times bestseller Este libro transforma la manera en que abordamos el trauma y nos ofrece nuevos caminos para sanar las heridas y liberarnos de la tiranía del pasado. El trauma es un hecho de la vida. Los veteranos de guerra y sus familias lidian con las dolorosas secuelas del combate; uno de cada cinco estadounidenses ha sido abusado sexualmente; uno de cada cuatro creció con alcohólicos; una de cada tres parejas ha padecido violencia física. El Dr. Bessel van der Kolk, uno de los principales expertos mundiales en trauma, ha pasado más de tres décadas trabajando con sobrevivientes. En El cuerpo lleva la cuenta, utiliza avances científicos recientes para mostrar cómo el trauma literalmente remodela tanto el cuerpo como el cerebro, comprometiendo las capacidades de los afectados para el placer, la participación, el autocontrol y la confianza. Con millones de ejemplares vendidos alrededor del mundo, este libro explora tratamientos innovadores, desde la neuroretroalimentación y la meditación hasta el deporte, el teatro y el yoga, que ofrecen nuevos caminos hacia la recuperación al activar la neuroplasticidad natural del cerebro. Basado en la propia investigación del Dr. van der Kolk y en la de otros especialistas líderes, El cuerpo lleva la cuenta expone el tremendo poder de nuestras relaciones tanto para herir como para sanar, y ofrece una nueva esperanza de recuperación. “Una lectura esencial para cualquier persona interesada en comprender y tratar el estrés traumático y el alcance de su impacto en la sociedad”. – Alexander McFarlane, Director del Centro de Estudios de Estrés Traumático

»Dieses Buch ist ein hervorragender Leitfaden zum Verständnis und zur Behandlung von Psychotrauma.« Stefanie Stahl, Autorin des Bestsellers Das Kind in dir muss Heimat finden Sie möchten Ihr Trauma heilen? Bessel van der Kolk zeigt, wie »Das Trauma in dir« erschließt ein faszinierendes neuartiges Verständnis der Ursachen und Folgen von Traumata und schenkt jedem, der die zerstörerische Wirkung eines solchen Erlebnisses kennengelernt hat, Hoffnung und Klarheit. Traumata sind eines der großen gesundheitlichen Probleme unserer Zeit, nicht nur weil sie bei Unfall- und Verbrechensopfern eine so große Rolle spielen, sondern auch wegen der weniger offensichtlichen, aber gleichermaßen katastrophalen Auswirkungen sexueller und familiärer Gewalt und der verheerenden Wirkung von Missbrauch, Misshandlung, Vernachlässigung und Substanzabhängigkeiten. In diesem Buch: Lernen Sie vom führendem Traumaforscher Bessel van der Kolk und seiner dreißigjährige Praxiserfahrung Erlangen Sie ein umfassendes, grundlegendes und interdisziplinäres Verständnis von Traumata Erfahren Sie, welche Heilungsmethoden heute möglich sind Basierend auf den aktuellen Forschungs- und Therapieerkenntnissen! »Ein erstaunliches und wichtiges Buch. Die Trauma-Bibel. Ich kann es gar nicht genug empfehlen. Für alle, die im Leben zu kämpfen haben.« Tara Westover, Autorin von Befreit *** Leicht verständlich, tiefgründig und praxisnah – für alldiejenigen, die Heilung ihrer Traumata suchen, für Psychologie-Interessierte und Profis! ***

u003eu003e„Van der Kolk čerpá z třicetileté zkušenosti v oboru a dokazuje, že trauma je jednou z nejnaléhavějších otázek veřejného zdraví. Kniha plná vědeckých poznatků a lidských příběhů je intenzivním čtením a odolnost jeho pacientů dojímá.“ — New Scientistu003cu003c # O knize Trauma nelze obejít. Jeho následky zažívají mnozí – možná vy, možná vaši blízcí. Vždy však ovlivňuje životy všech okolo. A není v silách trpícího, aby projevy v podobě depresí, chronických potíží, alkoholismu, sebepoškozování či pocitů studu a osamělosti zvládl bez pomoci. Bessel van der Kolk popisuje s laskavostí a otevřeností příběhy, s nimiž se setkal v klinické praxi, a dělí se o výsledky svých výzkumů v oblasti terapie posttraumatické poruchy. Prokázal jimi, že zanedbávané či zneužívané děti, účastníci nehod a katastrof, váleční veteráni či oběti násilných činů potřebují víc než medikamenty. Skutečné uzdravení vede přes hledání cesty k sobě samým, k vlastnímu tělu, které si v nekonečné smyčce udržuje otisk prožitého utrpení. I díky van der Kolkově práci se lze vydat na možná dlouhou, ale nadějnou cestu k lepšímu a plnějšímu životu. Mimo jiné se dozvíte: – Trauma negativně ovlivňuje tělo i mozek a mění schopnost zažívat radost, důvěru, ovládat se a vnímat své tělo. – V rozvoji vývojové traumatické poruchy hrají roli geny, hormony i rodičovská péče a láska v prvních letech života. – Sebedestruktivní chování je často vyvoláno snahou znovu cítit a získat kontrolu nad svým životem. – Projevy traumatu často dostávají nálepky nejrůznějších diagnóz, terapie je však neúčinná, pokud neřeší skutečnou podstatu potíží. – Trýznění lidé popírají realitu a oddělují se od ní, aby přežili. Přestávají tak chápat, kým jsou, co cítí a čemu a komu mohou důvěřovat. Autor své pacienty vybízí, aby se zapojili do libovolné formy práce s tělem, která napomáhá obnovení zdravého vztahu k sobě i k druhým. V knize proto najdete doporučení na inovativní léčebné postupy od metod neurofeedbacku přes meditaci až po sport, hudbu, jógu či kurzy herectví. Přístupným způsobem tak dává naději všem, kteří dosud trpěli. # O autorovi BESSEL VAN DER KOLK (* 1943) Zakladatel a bývalý lékařský ředitel Kliniky pro léčbu traumatu v Brookline v Massachusetts. Působí také jako profesor psychiatrie na Lékařské fakultě Bostonské univerzity a ředitel Národní sítě pro komplexní léčbu traumatu. Žije v Bostonu. # Řekli o knize „Kniha je plná moudrosti, lidskosti, soucitu a zasvěcených postřehů vycházejících z klinické praxe, výzkumu a poznání v oblasti traumatického stresu. Je to nezbytné čtení pro odborníky na duševní zdraví i zdravotní péči obecně, pro traumatizované lidi a jejich blízké. A také pro všechny, kteří hledají řešení zdravotních či sociálních problémů, s jejichž pomocí by naše společnost mohla vystoupit ze začarovaného kruhu traumatu a násilí.“ — Rachel Yehudová, profesorka v oboru psychiatrie a neurovědy působící na Lékařské fakultě Mount Sinai v New Yorku „Tělo skutečně sčítá rány. Van der Kolkova schopnost to doložit pomocí přesvědčivých příběhů, jeho průkopnické úsilí a zkušenosti s vývojem v oboru i jeho vlastní poznání, a především objevování cest, jak s lidmi účinně pracovat na základě všímavosti k tělu (stejně jako k myšlenkám a emocím) skrze jógu, pohyb a divadlo, znamenají pro svět terapie úžasný a vítaný závan čerstvého větru a možností.“ — Jon Kabat-Zinn, autor knihy Život samá pohroma # Citace z knihy „Od počátku 90. let minulého století nám zobrazovací metody mozku umožnily vidět, co se v mozku traumatizovaných osob ve skutečnosti děje. Ukázalo se to jako nezbytnost k pochopení újmy způsobené traumatem a nasměrovalo nás to k vypracování zcela nových způsobů nápravy (…). Zjistili jsme, že trauma není jen určitá událost, která se odehrála v minulosti. Je to rovněž otisk této zkušenosti, který ulpěl v naší mysli, mozku a těle. Tento otisk trvale ovlivňuje způsob, jakým lidský organismus funguje, aby přežil v současnosti. Trauma zásadně mění způsob myšlení a zpracovávání vjemů mozkem. Mění nejen to, jak myslíme a na co myslíme, nýbrž i samotnou schopnost myšlení.“ # Více se o knize dozvíte na adrese https://melvil.cz/telo-scita-rany

L”approche sensorimotrice développée par Pat Ogden fait aujourd”hui référence dans le traitement des psychotraumatismes. Ce livre présente aux professionnels un traitement en trois phases intégrant les techniques traditionnelles de la thérapie narrative à l”approche sensorimotrice. Le corps, pour une foule de raisons, a été mis de côté dans les thérapies basées sur la parole. L”approche sensorimotrice se concentre sur le corps et ce qu”il nous dit. Nous connaissons bien les implications profondes de l”expérience traumatique sur les réactions sensorimotrices – les images intrusives, sons, odeurs, sensations corporelles, tensions, douleurs physiques et engourdissements – ainsi que la nécessité d”une approche holistique centrée sur le corps. Toutefois, les prises en charge thérapeutiques conventionnelles excluent encore souvent la dimension corporelle, portées par la conviction que le changement ne s”opère qu”à travers l”expression narrative. Pour la première fois dans la littérature, ce livre adopte une approche holistique proposant un modèle de prise en charge à la fois complet et cohérent. Intégrant les théories et techniques traditionnelles de la thérapie narrative à la psychothérapie corporelle, Pat Ogden et ses co-auteurs présentent une avancée spectaculaire dans le traitement du trauma et expliquent comment utiliser concrètement les mouvements et les sensations de son corps pour aider à guérir les blessures du trauma. Pratique, Le trauma et le corps propose un traitement en trois phases : • développer les ressources somatiques de stabilisation ; • traiter les mémoires traumatiques ; • maîtriser l”intégration somatique. Il dispense nombre de stratégies permettant d”aider les patients à prendre conscience de leur ressenti corporel, pister leurs sensations et graduellement mettre en place des actions physiques fortifiantes.

UM PESQUISADOR PIONEIRO TRANSFORMA NOSSA COMPREENSÃO SOBRE O TRAUMA E OFERECE UM NOVO E OUSADO PARADIGMA PARA A CURA NUM LIVRO RARO QUE TEM CONQUISTADO LEITORES EM DEZENAS DE PAÍSES E JÁ VENDEU MAIS DE UM MILHÃO DE EXEMPLARES. 319 SEMANAS NA LISTA DE MAIS VENDIDOS DO THE NEW YORK TIMES “Com a escrita convincente de um bom romancista, van der Kolk revisita sua fascinante jornada que desafiou a sabedoria estabelecida na psiquiatria. Este é um livro divisor de águas que será lembrado como um salto da psiquiatria para o reconhecimento do preço que eventos traumáticos cobram de todos nós.” – Richard Schwartz, autor de Terapia dos sistemas familiares internos O trauma é um dos grandes problemas de saúde pública atual, afetando não apenas sobreviventes de guerras e desastres naturais, como vítimas de violência doméstica, crimes urbanos, agressões, maus-tratos, abuso sexual, abandono e negligência. Um dos principais especialistas no assunto, o Dr. Van Der Kolk mostra como o trauma reformula o funcionamento do corpo e do cérebro, comprometendo a capacidade das vítimas de ter prazer, de criar laços saudáveis, confiar nos outros e se sentirem seguras. Com base em recentes descobertas científicas e em mais de trinta anos de trabalho clínico, ele apresenta tratamentos inovadores que oferecem novos caminhos para a recuperação de adultos e crianças ativando a neuroplasticidade natural do cérebro. Pontuado por impressionantes casos de coragem e superação, este livro expõe o tremendo poder de nossos relacionamentos tanto para ferir quanto para curar, e oferece uma nova esperança para recuperar vidas.

Associamos o stress pós-traumático a pessoas que viveram situações extremas, como veteranos de guerra ou vítimas de violação. Mas basta um acidente de automóvel para nos provocar danos que se prolongarão ao longo dos anos; ou ter um familiar alcoólico; ou testemunhar uma cena de grande violência. O trauma traz consigo um mundo invisível de consequências, diz-nos o Dr. Bessel van der Kolk, como pesadelos, insónias, acessos de fúria ou de pânico. O trauma fica gravado nas entranhas, agarra-se a cada fibra do corpo, molda o próprio cérebro. Por causa dele, perde-se a capacidade de sentir prazer, de estabelecer relações, de confiar. Ou sequer de falar, como se a cada flashback do horror a vítima sofresse um AVC. O Corpo Não Esquece é uma obra absolutamente superlativa sobre o trauma, as suas consequências e a sua cura. Escrita por um dos maiores especialistas mundiais na área, com um humanismo e compaixão tocantes, recorda a luta da medicina para decifrar o stress traumático; conta as histórias das pessoas que dele sofrem; revela os caminhos percorridos para a cura, desde os remédios tradicionais até aos mais recentes, como o neuroflashback. Sugere alternativas que visam reeducar o corpo ativando a natural neuroplasticidade do cérebro, como o yoga, a meditação ou o teatro. Baseado em mais de 30 anos de trabalho clínico e de investigação científica, O Corpo Não Esquece mostra o poder extraordinário que o corpo tem para curar a mente.

Van der Kolk amplia radicalmente lo spettro delle cause e delle conseguenze del trauma, dando speranza e fornendo spiegazioni chiare a chiunque ne sia colpito. Sulla base di trent’anni di esperienza e pratica clinica, evidenzia che il terrore e l’isolamento, aspetti centrali del trauma, rimodellano radicalmente sia il corpo sia il cervello. Le nuove conoscenze sull’istinto di sopravvivenza spiegano perché le persone traumatizzate sperimentino un’ansia e una rabbia intollerabili, e permettono di capire l’impatto del trauma sulla capacità di concentrazione e di memorizzazione, e sulla possibilità di instaurare relazioni basate sulla fiducia, sentendosi “a casa” nel proprio corpo. Integrando i recenti progressi delle neuroscienze e degli studi sull’attaccamento, l’autore indica nuovi percorsi di ricerca, che consentono di ricablare il funzionamento cerebrale, contrastando il senso di impotenza e invisibilità associato al trauma e facendo sì che adulti e bambini possano recuperare la padronanza del proprio corpo e della propria vita.

Le corps, pour une foule de raisons, a été mis de côté dans les thérapies basées sur la parole. Tout psychothérapeute, qu”il soit d”orientation psychodynamique, psychanalytique ou cognitivo-comportementaliste, s”est entraîné à écouter le langage verbal et non verbal des patients. Il cherche pour ne pas dire traque les associations libres, les fantasmes, les signes de conflits psychiques, la détresse intérieure ou les processus de défense conscients ou non des patients. Cependant, bien que la majorité des thérapeutes soient entraînés à détecter l”apparition de tout mouvement du corps de leur patient, les expériences corporelles du patient, la manière dont il vit son corps, demeurent totalement périphériques dans les interventions thérapeutiques classiques. Le trauma et le corps constitue une revue détaillée des recherches liées aux neurosciences, au trauma, à la la dissociation, et aux théories de l”attachement qui prônent une approche intégrée de la relation corps-esprit dans les traitement du trauma et de ses conséquences. L”intérêt et l”originalité de cet ouvrage c”est qu”en ajoutant aux thérapies traditionnelles des interventions orientées vers le corps, le thérapeute augmente la profondeur et l”efficacité de son travail clinique. La thérapie sensorimotrice se base sur la compréhension des thérapies traditionnelles mais en incluant le corps comme élément central dans le champ thérapeutique de la conscience, utilisant les capacités d”observation, les théories et les modes d”intervention peu usuel dans les thérapies d”orientation psychodynamiques. En synthétisant l”ensemble de leurs interventions, les auteurs combinent le meilleur des deux mondes pour aider des patients traumatisés chroniques à trouver des solutions et du sens à leur vie, et surtout à développer une nouvelle vision d”eux-mêmes.

Xin chào các bạn độc giả đang đọc cuốn sách này. Dù bạn là một nhà chuyên môn trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần con người (bác sĩ chuyên khoa tâm thần, bác sĩ đa khoa, điều dưỡng, nhân viên y tế, chuyên gia tâm lý, người làm công tác xã hội, người tu hành,…) hay bạn là người đang chịu đựng những tổn thương mỗi ngày do những sang chấn trong quá khứ hay khổ đau trong hiện tại, thì cuốn sách này đều hữu ích cho bạn trong việc thấu hiểu tâm trí của con người và của chính mình. Cuốn sách không chỉ đề cập đến vấn đề của người trưởng thành mà còn đề cập đến những tổn thương và sang chấn mà trẻ em phải chịu đựng nên sách cũng rất hữu ích cho các bậc phụ huynh muốn đồng hành cùng con trên bước đường phát triển. Tác giả của cuốn sách sang chấn tâm lý – hiểu để chữa lành là Tiến sĩ Y khoa Bessel Van Der Kolk, Bác sĩ chuyên khoa tâm thần, Giáo sư Tâm thần học của Trường Y Đại Học Boston đồng thời là Nhà sáng lập Trung tâm Điều trị Sang chấn (Trauma Center) tại Brookline, Massachusetts. Ông có nhiều năm làm việc và nghiên cứu trong lĩnh vực điều trị bệnh tâm thần, đặc biệt là điều trị stress do sang chấn ở người lớn và trẻ em. Sang chấn tâm lý – hiểu để chữa lành là một công trình khoa học công phu và nghiêm túc, trải rộng trên nhiều lĩnh vực – tâm lý học thần kinh, tâm lý học phát triển, tâm bệnh học, tâm lý trị liệu – được đúc kết sau nhiều năm kinh nghiệm làm việc của chính tác giả, và dựa trên những câu chuyện có thật của các bệnh nhân mà tác giả có dịp tiếp xúc hoặc chữa trị. Cuốn sách được cấu trúc thành năm phần: Phần I – Tái khám phá sang chấn: Quá trình tìm hiểu và hình thành những hiểu biết khoa học về Stress do sang chấn nói riêng và Sức khỏe tâm thần nói chung, bắt nguồn từ những khám phá ban đầu về stress do sang chấn ở các cựu binh Mỹ tham chiến tại Việt Nam. Phần II – Khám phá bộ não bị sang chấn: Bao gồm những kết quả nghiên cứu của khoa học thần kinh và hình ảnh học thần kinh, giúp chúng ta hiểu được mối liên hệ giữa não bộ với tâm lý – tâm thần ở con người. Phần III – Tâm trí trẻ thơ và Phần IV – Dấu ấn của sang chấn: Mô tả những ảnh hưởng của sang chấn lên trẻ em và người trưởng thành. Phần V – Con đường hồi phục: Mô tả con đường hồi phục của những người bị stress do sang chấn, thông qua các phương pháp trị liệu và tự chữa lành. Ngoài ra, trong phần phụ lục tác giả còn cung cấp nhiều thông tin hữu ích về những tiêu chí được cập nhật để chẩn đoán Rối loạn phát triển do sang chấn, và các tổ chức cung cấp nguồn thông tin hữu ích cũng như hỗ trợ việc điều trị stress do sang chấn. Qua mười tám năm hành nghề bác sĩ chuyên khoa tâm thần trẻ em và người lớn, tôi học hỏi được rất nhiều từ thân chủ cũng như bệnh nhân của mình. Tôi may mắn khi có thể đồng hành cùng họ trong quá trình tự chữa lành, vượt qua tổn thương, tháo bỏ rào cản để có thể bộc lộ và phát triển những tiềm năng của bản thân. Khi đọc quyển sách này, tôi đã tìm được rất nhiều điểm tương đồng giữa mình với tác giả. Tôi trân trọng cách nhìn của ông về những người có nỗi đau tinh thần như là người cần được hỗ trợ chứ không phải con bệnh, bởi lẽ, ai trong chúng ta cũng có thể phải đối diện với những khổ đau đó trong kiếp nhân sinh. Đây là cuốn sách rất đáng đọc dành cho các bác sĩ tâm thần trẻ em và nhà trị liệu tâm lý trẻ em vì xuyên suốt quyển sách là những minh chứng khoa học cụ thể và chi tiết về Rối loạn phát triển do sang chấn, giúp cho nhà chuyên môn có thể có một tài liệu quý giá để tránh chẩn đoán sai sót. Những ai thường xuyên làm việc với trẻ em cũng có thể tìm thấy thông tin hữu ích từ quyển sách này để hiểu thêm về tâm hồn trẻ thơ, và từ đó chúng ta có thể chung tay ngăn chặn Rối loạn phát triển do sang chấn ở trẻ em tại Việt Nam. Các kiến thức được cập nhật trong sách cũng là tiền đề cho những tiêu chuẩn chẩn đoán mới cho stress sau sang chấn. Tôi xin trân trọng giới thiệu với quý độc giả cuốn sang chấn tâm lý – hiểu để chữa lành. Một quyển sách tuyệt vời để có thể thấu hiểu tâm hồn con người, hiểu được bản chất của sang chấn tâm lý và cách thức chữa lành. *** Tóm tắt Cuốn sách “Sang chấn tâm lý – Hiểu để chữa lành” của tác giả Bessel Van Der Kolk là một công trình khoa học công phu và nghiêm túc, trải rộng trên nhiều lĩnh vực, bao gồm tâm lý học thần kinh, tâm lý học phát triển, tâm bệnh học, tâm lý trị liệu. Cuốn sách cung cấp cho người đọc những hiểu biết sâu sắc về bản chất của sang chấn tâm lý, những ảnh hưởng của sang chấn lên não bộ và tâm lý, cũng như những phương pháp chữa lành sang chấn hiệu quả. Review Cuốn sách được chia thành năm phần: Phần I – Tái khám phá sang chấn: Khởi đầu từ những khám phá ban đầu về stress do sang chấn ở các cựu binh Mỹ tham chiến tại Việt Nam, tác giả đã đi sâu tìm hiểu bản chất của sang chấn tâm lý, những biểu hiện của sang chấn, cũng như những cách thức đối phó với sang chấn. Phần II – Khám phá bộ não bị sang chấn: Tác giả trình bày những kết quả nghiên cứu của khoa học thần kinh và hình ảnh học thần kinh, giúp chúng ta hiểu được mối liên hệ giữa não bộ với tâm lý – tâm thần ở con người. Theo tác giả, sang chấn có thể gây ra những thay đổi về cấu trúc và chức năng của não bộ, dẫn đến những rối loạn tâm lý và hành vi. Phần III – Tâm trí trẻ thơ: Tác giả nhấn mạnh rằng sang chấn có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển của trẻ em. Trẻ em bị sang chấn có thể gặp phải những khó khăn về cảm xúc, hành vi, học tập và tương tác xã hội. Phần IV – Dấu ấn của sang chấn: Tác giả phân tích những ảnh hưởng của sang chấn lên người trưởng thành. Sang chấn có thể dẫn đến những rối loạn tâm lý như rối loạn căng thẳng sau sang chấn (PTSD), rối loạn liên quan đến căng thẳng, rối loạn nhân cách. Phần V – Con đường hồi phục: Tác giả trình bày những phương pháp chữa lành sang chấn hiệu quả, bao gồm liệu pháp tâm lý, liệu pháp thân thể, liệu pháp kết hợp. Cuốn sách được viết bằng một phong cách khoa học nhưng dễ hiểu, đi kèm với nhiều ví dụ thực tế. Cuốn sách là một tài liệu tham khảo quý giá cho các nhà chuyên môn trong lĩnh vực tâm lý học, tâm thần học, cũng như những người quan tâm đến vấn đề sang chấn tâm lý. Đánh giá Cuốn sách “Sang chấn tâm lý – Hiểu để chữa lành” là một cuốn sách quan trọng và cần thiết cho những ai muốn hiểu rõ hơn về bản chất của sang chấn tâm lý và cách thức chữa lành sang chấn. Cuốn sách đã cung cấp cho tôi những hiểu biết sâu sắc về sang chấn tâm lý, giúp tôi có thể thấu hiểu hơn những người đã trải qua sang chấn. Mặt mạnh Cuốn sách được viết bởi một chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực tâm lý học thần kinh, tâm thần học. Cuốn sách cung cấp những kiến thức khoa học mới nhất về sang chấn tâm lý. Cuốn sách được viết bằng một phong cách khoa học nhưng dễ hiểu, đi kèm với nhiều ví dụ thực tế. Mặt hạn chế Cuốn sách có thể hơi khó đọc đối với những người không có kiến thức nền tảng về tâm lý học. Kết luận Cuốn sách “Sang chấn tâm lý – Hiểu để chữa lành” là một cuốn sách đáng đọc cho những ai quan tâm đến vấn đề sang chấn tâm lý. Mời các bạn đọc sách Sang Chấn Tâm Lý – Hiểu Để Chữa Lành của tác giả M.D Bessel Van Der Kolk.

Originally published by Viking Penguin, 2014.

#1 New York Times bestseller Este libro transforma la manera en que abordamos el trauma y nos ofrece nuevos caminos para sanar las heridas y liberarnos de la tiranía del pasado. El trauma es un hecho de la vida. Los veteranos de guerra y sus familias lidian con las dolorosas secuelas del combate; uno de cada cinco estadounidenses ha sido abusado sexualmente; uno de cada cuatro creció con alcohólicos; una de cada tres parejas ha padecido violencia física. El Dr. Bessel van der Kolk, uno de los principales expertos mundiales en trauma, ha pasado más de tres décadas trabajando con sobrevivientes. En El cuerpo lleva la cuenta, utiliza avances científicos recientes para mostrar cómo el trauma literalmente remodela tanto el cuerpo como el cerebro, comprometiendo las capacidades de los afectados para el placer, la participación, el autocontrol y la confianza. Con millones de ejemplares vendidos alrededor del mundo, este libro explora tratamientos innovadores, desde la neuroretroalimentación y la meditación hasta el deporte, el teatro y el yoga, que ofrecen nuevos caminos hacia la recuperación al activar la neuroplasticidad natural del cerebro. Basado en la propia investigación del Dr. van der Kolk y en la de otros especialistas líderes, El cuerpo lleva la cuenta expone el tremendo poder de nuestras relaciones tanto para herir como para sanar, y ofrece una nueva esperanza de recuperación. “Una lectura esencial para cualquier persona interesada en comprender y tratar el estrés traumático y el alcance de su impacto en la sociedad”. – Alexander McFarlane, Director del Centro de Estudios de Estrés Traumático

»Dieses Buch ist ein hervorragender Leitfaden zum Verständnis und zur Behandlung von Psychotrauma.« Stefanie Stahl, Autorin des Bestsellers Das Kind in dir muss Heimat finden Sie möchten Ihr Trauma heilen? Bessel van der Kolk zeigt, wie »Das Trauma in dir« erschließt ein faszinierendes neuartiges Verständnis der Ursachen und Folgen von Traumata und schenkt jedem, der die zerstörerische Wirkung eines solchen Erlebnisses kennengelernt hat, Hoffnung und Klarheit. Traumata sind eines der großen gesundheitlichen Probleme unserer Zeit, nicht nur weil sie bei Unfall- und Verbrechensopfern eine so große Rolle spielen, sondern auch wegen der weniger offensichtlichen, aber gleichermaßen katastrophalen Auswirkungen sexueller und familiärer Gewalt und der verheerenden Wirkung von Missbrauch, Misshandlung, Vernachlässigung und Substanzabhängigkeiten. In diesem Buch: Lernen Sie vom führendem Traumaforscher Bessel van der Kolk und seiner dreißigjährige Praxiserfahrung Erlangen Sie ein umfassendes, grundlegendes und interdisziplinäres Verständnis von Traumata Erfahren Sie, welche Heilungsmethoden heute möglich sind Basierend auf den aktuellen Forschungs- und Therapieerkenntnissen! »Ein erstaunliches und wichtiges Buch. Die Trauma-Bibel. Ich kann es gar nicht genug empfehlen. Für alle, die im Leben zu kämpfen haben.« Tara Westover, Autorin von Befreit *** Leicht verständlich, tiefgründig und praxisnah – für alldiejenigen, die Heilung ihrer Traumata suchen, für Psychologie-Interessierte und Profis! ***

>>„Van der Kolk čerpá z třicetileté zkušenosti v oboru a dokazuje, že trauma je jednou z nejnaléhavějších otázek veřejného zdraví. Kniha plná vědeckých poznatků a lidských příběhů je intenzivním čtením a odolnost jeho pacientů dojímá.“ — New Scientist<< # O knize Trauma nelze obejít. Jeho následky zažívají mnozí – možná vy, možná vaši blízcí. Vždy však ovlivňuje životy všech okolo. A není v silách trpícího, aby projevy v podobě depresí, chronických potíží, alkoholismu, sebepoškozování či pocitů studu a osamělosti zvládl bez pomoci. Bessel van der Kolk popisuje s laskavostí a otevřeností příběhy, s nimiž se setkal v klinické praxi, a dělí se o výsledky svých výzkumů v oblasti terapie posttraumatické poruchy. Prokázal jimi, že zanedbávané či zneužívané děti, účastníci nehod a katastrof, váleční veteráni či oběti násilných činů potřebují víc než medikamenty. Skutečné uzdravení vede přes hledání cesty k sobě samým, k vlastnímu tělu, které si v nekonečné smyčce udržuje otisk prožitého utrpení. I díky van der Kolkově práci se lze vydat na možná dlouhou, ale nadějnou cestu k lepšímu a plnějšímu životu. Mimo jiné se dozvíte: – Trauma negativně ovlivňuje tělo i mozek a mění schopnost zažívat radost, důvěru, ovládat se a vnímat své tělo. – V rozvoji vývojové traumatické poruchy hrají roli geny, hormony i rodičovská péče a láska v prvních letech života. – Sebedestruktivní chování je často vyvoláno snahou znovu cítit a získat kontrolu nad svým životem. – Projevy traumatu často dostávají nálepky nejrůznějších diagnóz, terapie je však neúčinná, pokud neřeší skutečnou podstatu potíží. – Trýznění lidé popírají realitu a oddělují se od ní, aby přežili. Přestávají tak chápat, kým jsou, co cítí a čemu a komu mohou důvěřovat. Autor své pacienty vybízí, aby se zapojili do libovolné formy práce s tělem, která napomáhá obnovení zdravého vztahu k sobě i k druhým. V knize proto najdete doporučení na inovativní léčebné postupy od metod neurofeedbacku přes meditaci až po sport, hudbu, jógu či kurzy herectví. Přístupným způsobem tak dává naději všem, kteří dosud trpěli. # O autorovi BESSEL VAN DER KOLK (* 1943) Zakladatel a bývalý lékařský ředitel Kliniky pro léčbu traumatu v Brookline v Massachusetts. Působí také jako profesor psychiatrie na Lékařské fakultě Bostonské univerzity a ředitel Národní sítě pro komplexní léčbu traumatu. Žije v Bostonu. # Řekli o knize „Kniha je plná moudrosti, lidskosti, soucitu a zasvěcených postřehů vycházejících z klinické praxe, výzkumu a poznání v oblasti traumatického stresu. Je to nezbytné čtení pro odborníky na duševní zdraví i zdravotní péči obecně, pro traumatizované lidi a jejich blízké. A také pro všechny, kteří hledají řešení zdravotních či sociálních problémů, s jejichž pomocí by naše společnost mohla vystoupit ze začarovaného kruhu traumatu a násilí.“ — Rachel Yehudová, profesorka v oboru psychiatrie a neurovědy působící na Lékařské fakultě Mount Sinai v New Yorku „Tělo skutečně sčítá rány. Van der Kolkova schopnost to doložit pomocí přesvědčivých příběhů, jeho průkopnické úsilí a zkušenosti s vývojem v oboru i jeho vlastní poznání, a především objevování cest, jak s lidmi účinně pracovat na základě všímavosti k tělu (stejně jako k myšlenkám a emocím) skrze jógu, pohyb a divadlo, znamenají pro svět terapie úžasný a vítaný závan čerstvého větru a možností.“ — Jon Kabat-Zinn, autor knihy Život samá pohroma # Citace z knihy „Od počátku 90. let minulého století nám zobrazovací metody mozku umožnily vidět, co se v mozku traumatizovaných osob ve skutečnosti děje. Ukázalo se to jako nezbytnost k pochopení újmy způsobené traumatem a nasměrovalo nás to k vypracování zcela nových způsobů nápravy (…). Zjistili jsme, že trauma není jen určitá událost, která se odehrála v minulosti. Je to rovněž otisk této zkušenosti, který ulpěl v naší mysli, mozku a těle. Tento otisk trvale ovlivňuje způsob, jakým lidský organismus funguje, aby přežil v současnosti. Trauma zásadně mění způsob myšlení a zpracovávání vjemů mozkem. Mění nejen to, jak myslíme a na co myslíme, nýbrž i samotnou schopnost myšlení.“ # Více se o knize dozvíte na adrese https://melvil.cz/telo-scita-rany

L’approche sensorimotrice développée par Pat Ogden fait aujourd’hui référence dans le traitement des psychotraumatismes. Ce livre présente aux professionnels un traitement en trois phases intégrant les techniques traditionnelles de la thérapie narrative à l’approche sensorimotrice. Le corps, pour une foule de raisons, a été mis de côté dans les thérapies basées sur la parole. L’approche sensorimotrice se concentre sur le corps et ce qu’il nous dit. Nous connaissons bien les implications profondes de l’expérience traumatique sur les réactions sensorimotrices – les images intrusives, sons, odeurs, sensations corporelles, tensions, douleurs physiques et engourdissements – ainsi que la nécessité d’une approche holistique centrée sur le corps. Toutefois, les prises en charge thérapeutiques conventionnelles excluent encore souvent la dimension corporelle, portées par la conviction que le changement ne s’opère qu’à travers l’expression narrative. Pour la première fois dans la littérature, ce livre adopte une approche holistique proposant un modèle de prise en charge à la fois complet et cohérent. Intégrant les théories et techniques traditionnelles de la thérapie narrative à la psychothérapie corporelle, Pat Ogden et ses co-auteurs présentent une avancée spectaculaire dans le traitement du trauma et expliquent comment utiliser concrètement les mouvements et les sensations de son corps pour aider à guérir les blessures du trauma. Pratique, Le trauma et le corps propose un traitement en trois phases : • développer les ressources somatiques de stabilisation ; • traiter les mémoires traumatiques ; • maîtriser l’intégration somatique. Il dispense nombre de stratégies permettant d’aider les patients à prendre conscience de leur ressenti corporel, pister leurs sensations et graduellement mettre en place des actions physiques fortifiantes.

UM PESQUISADOR PIONEIRO TRANSFORMA NOSSA COMPREENSÃO SOBRE O TRAUMA E OFERECE UM NOVO E OUSADO PARADIGMA PARA A CURA NUM LIVRO RARO QUE TEM CONQUISTADO LEITORES EM DEZENAS DE PAÍSES E JÁ VENDEU MAIS DE UM MILHÃO DE EXEMPLARES. 319 SEMANAS NA LISTA DE MAIS VENDIDOS DO THE NEW YORK TIMES “Com a escrita convincente de um bom romancista, van der Kolk revisita sua fascinante jornada que desafiou a sabedoria estabelecida na psiquiatria. Este é um livro divisor de águas que será lembrado como um salto da psiquiatria para o reconhecimento do preço que eventos traumáticos cobram de todos nós.” – Richard Schwartz, autor de Terapia dos sistemas familiares internos O trauma é um dos grandes problemas de saúde pública atual, afetando não apenas sobreviventes de guerras e desastres naturais, como vítimas de violência doméstica, crimes urbanos, agressões, maus-tratos, abuso sexual, abandono e negligência. Um dos principais especialistas no assunto, o Dr. Van Der Kolk mostra como o trauma reformula o funcionamento do corpo e do cérebro, comprometendo a capacidade das vítimas de ter prazer, de criar laços saudáveis, confiar nos outros e se sentirem seguras. Com base em recentes descobertas científicas e em mais de trinta anos de trabalho clínico, ele apresenta tratamentos inovadores que oferecem novos caminhos para a recuperação de adultos e crianças ativando a neuroplasticidade natural do cérebro. Pontuado por impressionantes casos de coragem e superação, este livro expõe o tremendo poder de nossos relacionamentos tanto para ferir quanto para curar, e oferece uma nova esperança para recuperar vidas.

Associamos o stress pós-traumático a pessoas que viveram situações extremas, como veteranos de guerra ou vítimas de violação. Mas basta um acidente de automóvel para nos provocar danos que se prolongarão ao longo dos anos; ou ter um familiar alcoólico; ou testemunhar uma cena de grande violência. O trauma traz consigo um mundo invisível de consequências, diz-nos o Dr. Bessel van der Kolk, como pesadelos, insónias, acessos de fúria ou de pânico. O trauma fica gravado nas entranhas, agarra-se a cada fibra do corpo, molda o próprio cérebro. Por causa dele, perde-se a capacidade de sentir prazer, de estabelecer relações, de confiar. Ou sequer de falar, como se a cada flashback do horror a vítima sofresse um AVC. O Corpo Não Esquece é uma obra absolutamente superlativa sobre o trauma, as suas consequências e a sua cura. Escrita por um dos maiores especialistas mundiais na área, com um humanismo e compaixão tocantes, recorda a luta da medicina para decifrar o stress traumático; conta as histórias das pessoas que dele sofrem; revela os caminhos percorridos para a cura, desde os remédios tradicionais até aos mais recentes, como o neuroflashback. Sugere alternativas que visam reeducar o corpo ativando a natural neuroplasticidade do cérebro, como o yoga, a meditação ou o teatro. Baseado em mais de 30 anos de trabalho clínico e de investigação científica, O Corpo Não Esquece mostra o poder extraordinário que o corpo tem para curar a mente.

Van der Kolk amplia radicalmente lo spettro delle cause e delle conseguenze del trauma, dando speranza e fornendo spiegazioni chiare a chiunque ne sia colpito. Sulla base di trent’anni di esperienza e pratica clinica, evidenzia che il terrore e l’isolamento, aspetti centrali del trauma, rimodellano radicalmente sia il corpo sia il cervello. Le nuove conoscenze sull’istinto di sopravvivenza spiegano perché le persone traumatizzate sperimentino un’ansia e una rabbia intollerabili, e permettono di capire l’impatto del trauma sulla capacità di concentrazione e di memorizzazione, e sulla possibilità di instaurare relazioni basate sulla fiducia, sentendosi “a casa” nel proprio corpo. Integrando i recenti progressi delle neuroscienze e degli studi sull’attaccamento, l’autore indica nuovi percorsi di ricerca, che consentono di ricablare il funzionamento cerebrale, contrastando il senso di impotenza e invisibilità associato al trauma e facendo sì che adulti e bambini possano recuperare la padronanza del proprio corpo e della propria vita.

Le corps, pour une foule de raisons, a été mis de côté dans les thérapies basées sur la parole. Tout psychothérapeute, qu’il soit d’orientation psychodynamique, psychanalytique ou cognitivo-comportementaliste, s’est entraîné à écouter le langage verbal et non verbal des patients. Il cherche pour ne pas dire traque les associations libres, les fantasmes, les signes de conflits psychiques, la détresse intérieure ou les processus de défense conscients ou non des patients. Cependant, bien que la majorité des thérapeutes soient entraînés à détecter l’apparition de tout mouvement du corps de leur patient, les expériences corporelles du patient, la manière dont il vit son corps, demeurent totalement périphériques dans les interventions thérapeutiques classiques. Le trauma et le corps constitue une revue détaillée des recherches liées aux neurosciences, au trauma, à la la dissociation, et aux théories de l’attachement qui prônent une approche intégrée de la relation corps-esprit dans les traitement du trauma et de ses conséquences. L’intérêt et l’originalité de cet ouvrage c’est qu’en ajoutant aux thérapies traditionnelles des interventions orientées vers le corps, le thérapeute augmente la profondeur et l’efficacité de son travail clinique. La thérapie sensorimotrice se base sur la compréhension des thérapies traditionnelles mais en incluant le corps comme élément central dans le champ thérapeutique de la conscience, utilisant les capacités d’observation, les théories et les modes d’intervention peu usuel dans les thérapies d’orientation psychodynamiques. En synthétisant l’ensemble de leurs interventions, les auteurs combinent le meilleur des deux mondes pour aider des patients traumatisés chroniques à trouver des solutions et du sens à leur vie, et surtout à développer une nouvelle vision d’eux-mêmes.

Xin chào các bạn độc giả đang đọc cuốn sách này. Dù bạn là một nhà chuyên môn trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần con người (bác sĩ chuyên khoa tâm thần, bác sĩ đa khoa, điều dưỡng, nhân viên y tế, chuyên gia tâm lý, người làm công tác xã hội, người tu hành,…) hay bạn là người đang chịu đựng những tổn thương mỗi ngày do những sang chấn trong quá khứ hay khổ đau trong hiện tại, thì cuốn sách này đều hữu ích cho bạn trong việc thấu hiểu tâm trí của con người và của chính mình. Cuốn sách không chỉ đề cập đến vấn đề của người trưởng thành mà còn đề cập đến những tổn thương và sang chấn mà trẻ em phải chịu đựng nên sách cũng rất hữu ích cho các bậc phụ huynh muốn đồng hành cùng con trên bước đường phát triển. Tác giả của cuốn sách sang chấn tâm lý – hiểu để chữa lành là Tiến sĩ Y khoa Bessel Van Der Kolk, Bác sĩ chuyên khoa tâm thần, Giáo sư Tâm thần học của Trường Y Đại Học Boston đồng thời là Nhà sáng lập Trung tâm Điều trị Sang chấn (Trauma Center) tại Brookline, Massachusetts. Ông có nhiều năm làm việc và nghiên cứu trong lĩnh vực điều trị bệnh tâm thần, đặc biệt là điều trị stress do sang chấn ở người lớn và trẻ em. Sang chấn tâm lý – hiểu để chữa lành là một công trình khoa học công phu và nghiêm túc, trải rộng trên nhiều lĩnh vực – tâm lý học thần kinh, tâm lý học phát triển, tâm bệnh học, tâm lý trị liệu – được đúc kết sau nhiều năm kinh nghiệm làm việc của chính tác giả, và dựa trên những câu chuyện có thật của các bệnh nhân mà tác giả có dịp tiếp xúc hoặc chữa trị. Cuốn sách được cấu trúc thành năm phần: Phần I – Tái khám phá sang chấn: Quá trình tìm hiểu và hình thành những hiểu biết khoa học về Stress do sang chấn nói riêng và Sức khỏe tâm thần nói chung, bắt nguồn từ những khám phá ban đầu về stress do sang chấn ở các cựu binh Mỹ tham chiến tại Việt Nam. Phần II – Khám phá bộ não bị sang chấn: Bao gồm những kết quả nghiên cứu của khoa học thần kinh và hình ảnh học thần kinh, giúp chúng ta hiểu được mối liên hệ giữa não bộ với tâm lý – tâm thần ở con người. Phần III – Tâm trí trẻ thơ và Phần IV – Dấu ấn của sang chấn: Mô tả những ảnh hưởng của sang chấn lên trẻ em và người trưởng thành. Phần V – Con đường hồi phục: Mô tả con đường hồi phục của những người bị stress do sang chấn, thông qua các phương pháp trị liệu và tự chữa lành. Ngoài ra, trong phần phụ lục tác giả còn cung cấp nhiều thông tin hữu ích về những tiêu chí được cập nhật để chẩn đoán Rối loạn phát triển do sang chấn, và các tổ chức cung cấp nguồn thông tin hữu ích cũng như hỗ trợ việc điều trị stress do sang chấn. Qua mười tám năm hành nghề bác sĩ chuyên khoa tâm thần trẻ em và người lớn, tôi học hỏi được rất nhiều từ thân chủ cũng như bệnh nhân của mình. Tôi may mắn khi có thể đồng hành cùng họ trong quá trình tự chữa lành, vượt qua tổn thương, tháo bỏ rào cản để có thể bộc lộ và phát triển những tiềm năng của bản thân. Khi đọc quyển sách này, tôi đã tìm được rất nhiều điểm tương đồng giữa mình với tác giả. Tôi trân trọng cách nhìn của ông về những người có nỗi đau tinh thần như là người cần được hỗ trợ chứ không phải con bệnh, bởi lẽ, ai trong chúng ta cũng có thể phải đối diện với những khổ đau đó trong kiếp nhân sinh. Đây là cuốn sách rất đáng đọc dành cho các bác sĩ tâm thần trẻ em và nhà trị liệu tâm lý trẻ em vì xuyên suốt quyển sách là những minh chứng khoa học cụ thể và chi tiết về Rối loạn phát triển do sang chấn, giúp cho nhà chuyên môn có thể có một tài liệu quý giá để tránh chẩn đoán sai sót. Những ai thường xuyên làm việc với trẻ em cũng có thể tìm thấy thông tin hữu ích từ quyển sách này để hiểu thêm về tâm hồn trẻ thơ, và từ đó chúng ta có thể chung tay ngăn chặn Rối loạn phát triển do sang chấn ở trẻ em tại Việt Nam. Các kiến thức được cập nhật trong sách cũng là tiền đề cho những tiêu chuẩn chẩn đoán mới cho stress sau sang chấn. Tôi xin trân trọng giới thiệu với quý độc giả cuốn sang chấn tâm lý – hiểu để chữa lành. Một quyển sách tuyệt vời để có thể thấu hiểu tâm hồn con người, hiểu được bản chất của sang chấn tâm lý và cách thức chữa lành. *** Tóm tắt Cuốn sách “Sang chấn tâm lý – Hiểu để chữa lành” của tác giả Bessel Van Der Kolk là một công trình khoa học công phu và nghiêm túc, trải rộng trên nhiều lĩnh vực, bao gồm tâm lý học thần kinh, tâm lý học phát triển, tâm bệnh học, tâm lý trị liệu. Cuốn sách cung cấp cho người đọc những hiểu biết sâu sắc về bản chất của sang chấn tâm lý, những ảnh hưởng của sang chấn lên não bộ và tâm lý, cũng như những phương pháp chữa lành sang chấn hiệu quả. Review Cuốn sách được chia thành năm phần: Phần I – Tái khám phá sang chấn: Khởi đầu từ những khám phá ban đầu về stress do sang chấn ở các cựu binh Mỹ tham chiến tại Việt Nam, tác giả đã đi sâu tìm hiểu bản chất của sang chấn tâm lý, những biểu hiện của sang chấn, cũng như những cách thức đối phó với sang chấn. Phần II – Khám phá bộ não bị sang chấn: Tác giả trình bày những kết quả nghiên cứu của khoa học thần kinh và hình ảnh học thần kinh, giúp chúng ta hiểu được mối liên hệ giữa não bộ với tâm lý – tâm thần ở con người. Theo tác giả, sang chấn có thể gây ra những thay đổi về cấu trúc và chức năng của não bộ, dẫn đến những rối loạn tâm lý và hành vi. Phần III – Tâm trí trẻ thơ: Tác giả nhấn mạnh rằng sang chấn có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển của trẻ em. Trẻ em bị sang chấn có thể gặp phải những khó khăn về cảm xúc, hành vi, học tập và tương tác xã hội. Phần IV – Dấu ấn của sang chấn: Tác giả phân tích những ảnh hưởng của sang chấn lên người trưởng thành. Sang chấn có thể dẫn đến những rối loạn tâm lý như rối loạn căng thẳng sau sang chấn (PTSD), rối loạn liên quan đến căng thẳng, rối loạn nhân cách. Phần V – Con đường hồi phục: Tác giả trình bày những phương pháp chữa lành sang chấn hiệu quả, bao gồm liệu pháp tâm lý, liệu pháp thân thể, liệu pháp kết hợp. Cuốn sách được viết bằng một phong cách khoa học nhưng dễ hiểu, đi kèm với nhiều ví dụ thực tế. Cuốn sách là một tài liệu tham khảo quý giá cho các nhà chuyên môn trong lĩnh vực tâm lý học, tâm thần học, cũng như những người quan tâm đến vấn đề sang chấn tâm lý. Đánh giá Cuốn sách “Sang chấn tâm lý – Hiểu để chữa lành” là một cuốn sách quan trọng và cần thiết cho những ai muốn hiểu rõ hơn về bản chất của sang chấn tâm lý và cách thức chữa lành sang chấn. Cuốn sách đã cung cấp cho tôi những hiểu biết sâu sắc về sang chấn tâm lý, giúp tôi có thể thấu hiểu hơn những người đã trải qua sang chấn. Mặt mạnh Cuốn sách được viết bởi một chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực tâm lý học thần kinh, tâm thần học. Cuốn sách cung cấp những kiến thức khoa học mới nhất về sang chấn tâm lý. Cuốn sách được viết bằng một phong cách khoa học nhưng dễ hiểu, đi kèm với nhiều ví dụ thực tế. Mặt hạn chế Cuốn sách có thể hơi khó đọc đối với những người không có kiến thức nền tảng về tâm lý học. Kết luận Cuốn sách “Sang chấn tâm lý – Hiểu để chữa lành” là một cuốn sách đáng đọc cho những ai quan tâm đến vấn đề sang chấn tâm lý. Mời các bạn đọc sách Sang Chấn Tâm Lý – Hiểu Để Chữa Lành của tác giả M.D Bessel Van Der Kolk.

A pioneering researcher and one of the world’s foremost experts on traumatic stress offers a bold new paradigm for healing Trauma is a fact of life. Veterans and their families deal with the painful aftermath of combat; one in five Americans has been molested; one in four grew up with alcoholics; one in three couples have engaged in physical violence. Such experiences inevitably leave traces on minds, emotions, and even on biology. Sadly, trauma sufferers frequently pass on their stress to their partners and children. Renowned trauma expert Bessel van der Kolk has spent over three decades working with survivors. In The Body Keeps the Score, he transforms our understanding of traumatic stress, revealing how it literally rearranges the brain’s wiring—specifically areas dedicated to pleasure, engagement, control, and trust. He shows how these areas can be reactivated through innovative treatments including neurofeedback, mindfulness techniques, play, yoga, and other therapies. Based on Dr. van der Kolk’s own research and that of other leading specialists, The Body Keeps the Score offers proven alternatives to drugs and talk therapy—and a way to reclaim lives.

#1 New York Times bestseller Este libro transforma la manera en que abordamos el trauma y nos ofrece nuevos caminos para sanar las heridas y liberarnos de la tiranía del pasado. El trauma es un hecho de la vida. Los veteranos de guerra y sus familias lidian con las dolorosas secuelas del combate; uno de cada cinco estadounidenses ha sido abusado sexualmente; uno de cada cuatro creció con alcohólicos; una de cada tres parejas ha padecido violencia física. El Dr. Bessel van der Kolk, uno de los principales expertos mundiales en trauma, ha pasado más de tres décadas trabajando con sobrevivientes. En El cuerpo lleva la cuenta, utiliza avances científicos recientes para mostrar cómo el trauma literalmente remodela tanto el cuerpo como el cerebro, comprometiendo las capacidades de los afectados para el placer, la participación, el autocontrol y la confianza. Con millones de ejemplares vendidos alrededor del mundo, este libro explora tratamientos innovadores, desde la neuroretroalimentación y la meditación hasta el deporte, el teatro y el yoga, que ofrecen nuevos caminos hacia la recuperación al activar la neuroplasticidad natural del cerebro. Basado en la propia investigación del Dr. van der Kolk y en la de otros especialistas líderes, El cuerpo lleva la cuenta expone el tremendo poder de nuestras relaciones tanto para herir como para sanar, y ofrece una nueva esperanza de recuperación. “Una lectura esencial para cualquier persona interesada en comprender y tratar el estrés traumático y el alcance de su impacto en la sociedad”. – Alexander McFarlane, Director del Centro de Estudios de Estrés Traumático

»Dieses Buch ist ein hervorragender Leitfaden zum Verständnis und zur Behandlung von Psychotrauma.« Stefanie Stahl, Autorin des Bestsellers Das Kind in dir muss Heimat finden Sie möchten Ihr Trauma heilen? Bessel van der Kolk zeigt, wie »Das Trauma in dir« erschließt ein faszinierendes neuartiges Verständnis der Ursachen und Folgen von Traumata und schenkt jedem, der die zerstörerische Wirkung eines solchen Erlebnisses kennengelernt hat, Hoffnung und Klarheit. Traumata sind eines der großen gesundheitlichen Probleme unserer Zeit, nicht nur weil sie bei Unfall- und Verbrechensopfern eine so große Rolle spielen, sondern auch wegen der weniger offensichtlichen, aber gleichermaßen katastrophalen Auswirkungen sexueller und familiärer Gewalt und der verheerenden Wirkung von Missbrauch, Misshandlung, Vernachlässigung und Substanzabhängigkeiten. In diesem Buch: Lernen Sie vom führendem Traumaforscher Bessel van der Kolk und seiner dreißigjährige Praxiserfahrung Erlangen Sie ein umfassendes, grundlegendes und interdisziplinäres Verständnis von Traumata Erfahren Sie, welche Heilungsmethoden heute möglich sind Basierend auf den aktuellen Forschungs- und Therapieerkenntnissen! »Ein erstaunliches und wichtiges Buch. Die Trauma-Bibel. Ich kann es gar nicht genug empfehlen. Für alle, die im Leben zu kämpfen haben.« Tara Westover, Autorin von Befreit *** Leicht verständlich, tiefgründig und praxisnah – für alldiejenigen, die Heilung ihrer Traumata suchen, für Psychologie-Interessierte und Profis! ***

u003eu003e„Van der Kolk čerpá z třicetileté zkušenosti v oboru a dokazuje, že trauma je jednou z nejnaléhavějších otázek veřejného zdraví. Kniha plná vědeckých poznatků a lidských příběhů je intenzivním čtením a odolnost jeho pacientů dojímá.“ — New Scientistu003cu003c # O knize Trauma nelze obejít. Jeho následky zažívají mnozí – možná vy, možná vaši blízcí. Vždy však ovlivňuje životy všech okolo. A není v silách trpícího, aby projevy v podobě depresí, chronických potíží, alkoholismu, sebepoškozování či pocitů studu a osamělosti zvládl bez pomoci. Bessel van der Kolk popisuje s laskavostí a otevřeností příběhy, s nimiž se setkal v klinické praxi, a dělí se o výsledky svých výzkumů v oblasti terapie posttraumatické poruchy. Prokázal jimi, že zanedbávané či zneužívané děti, účastníci nehod a katastrof, váleční veteráni či oběti násilných činů potřebují víc než medikamenty. Skutečné uzdravení vede přes hledání cesty k sobě samým, k vlastnímu tělu, které si v nekonečné smyčce udržuje otisk prožitého utrpení. I díky van der Kolkově práci se lze vydat na možná dlouhou, ale nadějnou cestu k lepšímu a plnějšímu životu. Mimo jiné se dozvíte: – Trauma negativně ovlivňuje tělo i mozek a mění schopnost zažívat radost, důvěru, ovládat se a vnímat své tělo. – V rozvoji vývojové traumatické poruchy hrají roli geny, hormony i rodičovská péče a láska v prvních letech života. – Sebedestruktivní chování je často vyvoláno snahou znovu cítit a získat kontrolu nad svým životem. – Projevy traumatu často dostávají nálepky nejrůznějších diagnóz, terapie je však neúčinná, pokud neřeší skutečnou podstatu potíží. – Trýznění lidé popírají realitu a oddělují se od ní, aby přežili. Přestávají tak chápat, kým jsou, co cítí a čemu a komu mohou důvěřovat. Autor své pacienty vybízí, aby se zapojili do libovolné formy práce s tělem, která napomáhá obnovení zdravého vztahu k sobě i k druhým. V knize proto najdete doporučení na inovativní léčebné postupy od metod neurofeedbacku přes meditaci až po sport, hudbu, jógu či kurzy herectví. Přístupným způsobem tak dává naději všem, kteří dosud trpěli. # O autorovi BESSEL VAN DER KOLK (* 1943) Zakladatel a bývalý lékařský ředitel Kliniky pro léčbu traumatu v Brookline v Massachusetts. Působí také jako profesor psychiatrie na Lékařské fakultě Bostonské univerzity a ředitel Národní sítě pro komplexní léčbu traumatu. Žije v Bostonu. # Řekli o knize „Kniha je plná moudrosti, lidskosti, soucitu a zasvěcených postřehů vycházejících z klinické praxe, výzkumu a poznání v oblasti traumatického stresu. Je to nezbytné čtení pro odborníky na duševní zdraví i zdravotní péči obecně, pro traumatizované lidi a jejich blízké. A také pro všechny, kteří hledají řešení zdravotních či sociálních problémů, s jejichž pomocí by naše společnost mohla vystoupit ze začarovaného kruhu traumatu a násilí.“ — Rachel Yehudová, profesorka v oboru psychiatrie a neurovědy působící na Lékařské fakultě Mount Sinai v New Yorku „Tělo skutečně sčítá rány. Van der Kolkova schopnost to doložit pomocí přesvědčivých příběhů, jeho průkopnické úsilí a zkušenosti s vývojem v oboru i jeho vlastní poznání, a především objevování cest, jak s lidmi účinně pracovat na základě všímavosti k tělu (stejně jako k myšlenkám a emocím) skrze jógu, pohyb a divadlo, znamenají pro svět terapie úžasný a vítaný závan čerstvého větru a možností.“ — Jon Kabat-Zinn, autor knihy Život samá pohroma # Citace z knihy „Od počátku 90. let minulého století nám zobrazovací metody mozku umožnily vidět, co se v mozku traumatizovaných osob ve skutečnosti děje. Ukázalo se to jako nezbytnost k pochopení újmy způsobené traumatem a nasměrovalo nás to k vypracování zcela nových způsobů nápravy (…). Zjistili jsme, že trauma není jen určitá událost, která se odehrála v minulosti. Je to rovněž otisk této zkušenosti, který ulpěl v naší mysli, mozku a těle. Tento otisk trvale ovlivňuje způsob, jakým lidský organismus funguje, aby přežil v současnosti. Trauma zásadně mění způsob myšlení a zpracovávání vjemů mozkem. Mění nejen to, jak myslíme a na co myslíme, nýbrž i samotnou schopnost myšlení.“ # Více se o knize dozvíte na adrese https://melvil.cz/telo-scita-rany

L”approche sensorimotrice développée par Pat Ogden fait aujourd”hui référence dans le traitement des psychotraumatismes. Ce livre présente aux professionnels un traitement en trois phases intégrant les techniques traditionnelles de la thérapie narrative à l”approche sensorimotrice. Le corps, pour une foule de raisons, a été mis de côté dans les thérapies basées sur la parole. L”approche sensorimotrice se concentre sur le corps et ce qu”il nous dit. Nous connaissons bien les implications profondes de l”expérience traumatique sur les réactions sensorimotrices – les images intrusives, sons, odeurs, sensations corporelles, tensions, douleurs physiques et engourdissements – ainsi que la nécessité d”une approche holistique centrée sur le corps. Toutefois, les prises en charge thérapeutiques conventionnelles excluent encore souvent la dimension corporelle, portées par la conviction que le changement ne s”opère qu”à travers l”expression narrative. Pour la première fois dans la littérature, ce livre adopte une approche holistique proposant un modèle de prise en charge à la fois complet et cohérent. Intégrant les théories et techniques traditionnelles de la thérapie narrative à la psychothérapie corporelle, Pat Ogden et ses co-auteurs présentent une avancée spectaculaire dans le traitement du trauma et expliquent comment utiliser concrètement les mouvements et les sensations de son corps pour aider à guérir les blessures du trauma. Pratique, Le trauma et le corps propose un traitement en trois phases : • développer les ressources somatiques de stabilisation ; • traiter les mémoires traumatiques ; • maîtriser l”intégration somatique. Il dispense nombre de stratégies permettant d”aider les patients à prendre conscience de leur ressenti corporel, pister leurs sensations et graduellement mettre en place des actions physiques fortifiantes.

UM PESQUISADOR PIONEIRO TRANSFORMA NOSSA COMPREENSÃO SOBRE O TRAUMA E OFERECE UM NOVO E OUSADO PARADIGMA PARA A CURA NUM LIVRO RARO QUE TEM CONQUISTADO LEITORES EM DEZENAS DE PAÍSES E JÁ VENDEU MAIS DE UM MILHÃO DE EXEMPLARES. 319 SEMANAS NA LISTA DE MAIS VENDIDOS DO THE NEW YORK TIMES “Com a escrita convincente de um bom romancista, van der Kolk revisita sua fascinante jornada que desafiou a sabedoria estabelecida na psiquiatria. Este é um livro divisor de águas que será lembrado como um salto da psiquiatria para o reconhecimento do preço que eventos traumáticos cobram de todos nós.” – Richard Schwartz, autor de Terapia dos sistemas familiares internos O trauma é um dos grandes problemas de saúde pública atual, afetando não apenas sobreviventes de guerras e desastres naturais, como vítimas de violência doméstica, crimes urbanos, agressões, maus-tratos, abuso sexual, abandono e negligência. Um dos principais especialistas no assunto, o Dr. Van Der Kolk mostra como o trauma reformula o funcionamento do corpo e do cérebro, comprometendo a capacidade das vítimas de ter prazer, de criar laços saudáveis, confiar nos outros e se sentirem seguras. Com base em recentes descobertas científicas e em mais de trinta anos de trabalho clínico, ele apresenta tratamentos inovadores que oferecem novos caminhos para a recuperação de adultos e crianças ativando a neuroplasticidade natural do cérebro. Pontuado por impressionantes casos de coragem e superação, este livro expõe o tremendo poder de nossos relacionamentos tanto para ferir quanto para curar, e oferece uma nova esperança para recuperar vidas.

Associamos o stress pós-traumático a pessoas que viveram situações extremas, como veteranos de guerra ou vítimas de violação. Mas basta um acidente de automóvel para nos provocar danos que se prolongarão ao longo dos anos; ou ter um familiar alcoólico; ou testemunhar uma cena de grande violência. O trauma traz consigo um mundo invisível de consequências, diz-nos o Dr. Bessel van der Kolk, como pesadelos, insónias, acessos de fúria ou de pânico. O trauma fica gravado nas entranhas, agarra-se a cada fibra do corpo, molda o próprio cérebro. Por causa dele, perde-se a capacidade de sentir prazer, de estabelecer relações, de confiar. Ou sequer de falar, como se a cada flashback do horror a vítima sofresse um AVC. O Corpo Não Esquece é uma obra absolutamente superlativa sobre o trauma, as suas consequências e a sua cura. Escrita por um dos maiores especialistas mundiais na área, com um humanismo e compaixão tocantes, recorda a luta da medicina para decifrar o stress traumático; conta as histórias das pessoas que dele sofrem; revela os caminhos percorridos para a cura, desde os remédios tradicionais até aos mais recentes, como o neuroflashback. Sugere alternativas que visam reeducar o corpo ativando a natural neuroplasticidade do cérebro, como o yoga, a meditação ou o teatro. Baseado em mais de 30 anos de trabalho clínico e de investigação científica, O Corpo Não Esquece mostra o poder extraordinário que o corpo tem para curar a mente.

Van der Kolk amplia radicalmente lo spettro delle cause e delle conseguenze del trauma, dando speranza e fornendo spiegazioni chiare a chiunque ne sia colpito. Sulla base di trent’anni di esperienza e pratica clinica, evidenzia che il terrore e l’isolamento, aspetti centrali del trauma, rimodellano radicalmente sia il corpo sia il cervello. Le nuove conoscenze sull’istinto di sopravvivenza spiegano perché le persone traumatizzate sperimentino un’ansia e una rabbia intollerabili, e permettono di capire l’impatto del trauma sulla capacità di concentrazione e di memorizzazione, e sulla possibilità di instaurare relazioni basate sulla fiducia, sentendosi “a casa” nel proprio corpo. Integrando i recenti progressi delle neuroscienze e degli studi sull’attaccamento, l’autore indica nuovi percorsi di ricerca, che consentono di ricablare il funzionamento cerebrale, contrastando il senso di impotenza e invisibilità associato al trauma e facendo sì che adulti e bambini possano recuperare la padronanza del proprio corpo e della propria vita.

Le corps, pour une foule de raisons, a été mis de côté dans les thérapies basées sur la parole. Tout psychothérapeute, qu”il soit d”orientation psychodynamique, psychanalytique ou cognitivo-comportementaliste, s”est entraîné à écouter le langage verbal et non verbal des patients. Il cherche pour ne pas dire traque les associations libres, les fantasmes, les signes de conflits psychiques, la détresse intérieure ou les processus de défense conscients ou non des patients. Cependant, bien que la majorité des thérapeutes soient entraînés à détecter l”apparition de tout mouvement du corps de leur patient, les expériences corporelles du patient, la manière dont il vit son corps, demeurent totalement périphériques dans les interventions thérapeutiques classiques. Le trauma et le corps constitue une revue détaillée des recherches liées aux neurosciences, au trauma, à la la dissociation, et aux théories de l”attachement qui prônent une approche intégrée de la relation corps-esprit dans les traitement du trauma et de ses conséquences. L”intérêt et l”originalité de cet ouvrage c”est qu”en ajoutant aux thérapies traditionnelles des interventions orientées vers le corps, le thérapeute augmente la profondeur et l”efficacité de son travail clinique. La thérapie sensorimotrice se base sur la compréhension des thérapies traditionnelles mais en incluant le corps comme élément central dans le champ thérapeutique de la conscience, utilisant les capacités d”observation, les théories et les modes d”intervention peu usuel dans les thérapies d”orientation psychodynamiques. En synthétisant l”ensemble de leurs interventions, les auteurs combinent le meilleur des deux mondes pour aider des patients traumatisés chroniques à trouver des solutions et du sens à leur vie, et surtout à développer une nouvelle vision d”eux-mêmes.

Xin chào các bạn độc giả đang đọc cuốn sách này. Dù bạn là một nhà chuyên môn trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tinh thần con người (bác sĩ chuyên khoa tâm thần, bác sĩ đa khoa, điều dưỡng, nhân viên y tế, chuyên gia tâm lý, người làm công tác xã hội, người tu hành,…) hay bạn là người đang chịu đựng những tổn thương mỗi ngày do những sang chấn trong quá khứ hay khổ đau trong hiện tại, thì cuốn sách này đều hữu ích cho bạn trong việc thấu hiểu tâm trí của con người và của chính mình. Cuốn sách không chỉ đề cập đến vấn đề của người trưởng thành mà còn đề cập đến những tổn thương và sang chấn mà trẻ em phải chịu đựng nên sách cũng rất hữu ích cho các bậc phụ huynh muốn đồng hành cùng con trên bước đường phát triển. Tác giả của cuốn sách sang chấn tâm lý – hiểu để chữa lành là Tiến sĩ Y khoa Bessel Van Der Kolk, Bác sĩ chuyên khoa tâm thần, Giáo sư Tâm thần học của Trường Y Đại Học Boston đồng thời là Nhà sáng lập Trung tâm Điều trị Sang chấn (Trauma Center) tại Brookline, Massachusetts. Ông có nhiều năm làm việc và nghiên cứu trong lĩnh vực điều trị bệnh tâm thần, đặc biệt là điều trị stress do sang chấn ở người lớn và trẻ em. Sang chấn tâm lý – hiểu để chữa lành là một công trình khoa học công phu và nghiêm túc, trải rộng trên nhiều lĩnh vực – tâm lý học thần kinh, tâm lý học phát triển, tâm bệnh học, tâm lý trị liệu – được đúc kết sau nhiều năm kinh nghiệm làm việc của chính tác giả, và dựa trên những câu chuyện có thật của các bệnh nhân mà tác giả có dịp tiếp xúc hoặc chữa trị. Cuốn sách được cấu trúc thành năm phần: Phần I – Tái khám phá sang chấn: Quá trình tìm hiểu và hình thành những hiểu biết khoa học về Stress do sang chấn nói riêng và Sức khỏe tâm thần nói chung, bắt nguồn từ những khám phá ban đầu về stress do sang chấn ở các cựu binh Mỹ tham chiến tại Việt Nam. Phần II – Khám phá bộ não bị sang chấn: Bao gồm những kết quả nghiên cứu của khoa học thần kinh và hình ảnh học thần kinh, giúp chúng ta hiểu được mối liên hệ giữa não bộ với tâm lý – tâm thần ở con người. Phần III – Tâm trí trẻ thơ và Phần IV – Dấu ấn của sang chấn: Mô tả những ảnh hưởng của sang chấn lên trẻ em và người trưởng thành. Phần V – Con đường hồi phục: Mô tả con đường hồi phục của những người bị stress do sang chấn, thông qua các phương pháp trị liệu và tự chữa lành. Ngoài ra, trong phần phụ lục tác giả còn cung cấp nhiều thông tin hữu ích về những tiêu chí được cập nhật để chẩn đoán Rối loạn phát triển do sang chấn, và các tổ chức cung cấp nguồn thông tin hữu ích cũng như hỗ trợ việc điều trị stress do sang chấn. Qua mười tám năm hành nghề bác sĩ chuyên khoa tâm thần trẻ em và người lớn, tôi học hỏi được rất nhiều từ thân chủ cũng như bệnh nhân của mình. Tôi may mắn khi có thể đồng hành cùng họ trong quá trình tự chữa lành, vượt qua tổn thương, tháo bỏ rào cản để có thể bộc lộ và phát triển những tiềm năng của bản thân. Khi đọc quyển sách này, tôi đã tìm được rất nhiều điểm tương đồng giữa mình với tác giả. Tôi trân trọng cách nhìn của ông về những người có nỗi đau tinh thần như là người cần được hỗ trợ chứ không phải con bệnh, bởi lẽ, ai trong chúng ta cũng có thể phải đối diện với những khổ đau đó trong kiếp nhân sinh. Đây là cuốn sách rất đáng đọc dành cho các bác sĩ tâm thần trẻ em và nhà trị liệu tâm lý trẻ em vì xuyên suốt quyển sách là những minh chứng khoa học cụ thể và chi tiết về Rối loạn phát triển do sang chấn, giúp cho nhà chuyên môn có thể có một tài liệu quý giá để tránh chẩn đoán sai sót. Những ai thường xuyên làm việc với trẻ em cũng có thể tìm thấy thông tin hữu ích từ quyển sách này để hiểu thêm về tâm hồn trẻ thơ, và từ đó chúng ta có thể chung tay ngăn chặn Rối loạn phát triển do sang chấn ở trẻ em tại Việt Nam. Các kiến thức được cập nhật trong sách cũng là tiền đề cho những tiêu chuẩn chẩn đoán mới cho stress sau sang chấn. Tôi xin trân trọng giới thiệu với quý độc giả cuốn sang chấn tâm lý – hiểu để chữa lành. Một quyển sách tuyệt vời để có thể thấu hiểu tâm hồn con người, hiểu được bản chất của sang chấn tâm lý và cách thức chữa lành. *** Tóm tắt Cuốn sách “Sang chấn tâm lý – Hiểu để chữa lành” của tác giả Bessel Van Der Kolk là một công trình khoa học công phu và nghiêm túc, trải rộng trên nhiều lĩnh vực, bao gồm tâm lý học thần kinh, tâm lý học phát triển, tâm bệnh học, tâm lý trị liệu. Cuốn sách cung cấp cho người đọc những hiểu biết sâu sắc về bản chất của sang chấn tâm lý, những ảnh hưởng của sang chấn lên não bộ và tâm lý, cũng như những phương pháp chữa lành sang chấn hiệu quả. Review Cuốn sách được chia thành năm phần: Phần I – Tái khám phá sang chấn: Khởi đầu từ những khám phá ban đầu về stress do sang chấn ở các cựu binh Mỹ tham chiến tại Việt Nam, tác giả đã đi sâu tìm hiểu bản chất của sang chấn tâm lý, những biểu hiện của sang chấn, cũng như những cách thức đối phó với sang chấn. Phần II – Khám phá bộ não bị sang chấn: Tác giả trình bày những kết quả nghiên cứu của khoa học thần kinh và hình ảnh học thần kinh, giúp chúng ta hiểu được mối liên hệ giữa não bộ với tâm lý – tâm thần ở con người. Theo tác giả, sang chấn có thể gây ra những thay đổi về cấu trúc và chức năng của não bộ, dẫn đến những rối loạn tâm lý và hành vi. Phần III – Tâm trí trẻ thơ: Tác giả nhấn mạnh rằng sang chấn có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển của trẻ em. Trẻ em bị sang chấn có thể gặp phải những khó khăn về cảm xúc, hành vi, học tập và tương tác xã hội. Phần IV – Dấu ấn của sang chấn: Tác giả phân tích những ảnh hưởng của sang chấn lên người trưởng thành. Sang chấn có thể dẫn đến những rối loạn tâm lý như rối loạn căng thẳng sau sang chấn (PTSD), rối loạn liên quan đến căng thẳng, rối loạn nhân cách. Phần V – Con đường hồi phục: Tác giả trình bày những phương pháp chữa lành sang chấn hiệu quả, bao gồm liệu pháp tâm lý, liệu pháp thân thể, liệu pháp kết hợp. Cuốn sách được viết bằng một phong cách khoa học nhưng dễ hiểu, đi kèm với nhiều ví dụ thực tế. Cuốn sách là một tài liệu tham khảo quý giá cho các nhà chuyên môn trong lĩnh vực tâm lý học, tâm thần học, cũng như những người quan tâm đến vấn đề sang chấn tâm lý. Đánh giá Cuốn sách “Sang chấn tâm lý – Hiểu để chữa lành” là một cuốn sách quan trọng và cần thiết cho những ai muốn hiểu rõ hơn về bản chất của sang chấn tâm lý và cách thức chữa lành sang chấn. Cuốn sách đã cung cấp cho tôi những hiểu biết sâu sắc về sang chấn tâm lý, giúp tôi có thể thấu hiểu hơn những người đã trải qua sang chấn. Mặt mạnh Cuốn sách được viết bởi một chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực tâm lý học thần kinh, tâm thần học. Cuốn sách cung cấp những kiến thức khoa học mới nhất về sang chấn tâm lý. Cuốn sách được viết bằng một phong cách khoa học nhưng dễ hiểu, đi kèm với nhiều ví dụ thực tế. Mặt hạn chế Cuốn sách có thể hơi khó đọc đối với những người không có kiến thức nền tảng về tâm lý học. Kết luận Cuốn sách “Sang chấn tâm lý – Hiểu để chữa lành” là một cuốn sách đáng đọc cho những ai quan tâm đến vấn đề sang chấn tâm lý. Mời các bạn đọc sách Sang Chấn Tâm Lý – Hiểu Để Chữa Lành của tác giả M.D Bessel Van Der Kolk.